poniedziałek, 21 sierpnia 2017

BANER JAKUCJA 980X200

Błąd
  • XML Parsing Error at 1:73. Error 9: Invalid character

rafal chmielewski


Kajakarstwo morskie w Polsce nie jest zbyt popularne. Rafa Chmielewski, Polak od lat mieszkajcy na wschodnim wybrzeu Kanady, jest nie tylko fanem kajakarstwa morskiego, ale na co dzie szkoli przyszych przewodnikw turystycznych w tej dziedzinie.

Nic wic dziwnego, e organizuje samotne wyprawy i zapuszcza si na odlege pnocne wody. W tym roku zamierza przepyn 800 kilometrw przez niezbyt przyjazne wody wzdu poudniowego wybrzea Nowej Funlandii.

Wicej o wyprawie Rafaa Chmielewskiego czytaj w artykule: Funlandia kajakiem.
Zobacz, co wedug kajakarza jest niezbdne na morsk eskapad: Co trzeba na wypraw.

Rafa Chmielewski w rozmowie z Forum Extremum o technice pywania, strategiach i przygotowaniach do wypraw, systemie szkole i popularnoci kajakarstwa morskiego w Kanadzie.


Kanada to kraj, ktry ma najdusz lini brzegow. 250 000 kilometrw. Polska ma zaledwie 400 kilometrw linii brzegowej. Czy w Kanadzie kajakarstwo morskie jest popularne?
Rzeczywicie Kanada i na wschodzie, gdzie mieszkam, i na zachodzie zwrcona jest do morza. Tu s najwiksze miasta, najwiksze skupiska ludnoci. Wan dziedzin ycia jest pow krabw i homarw. Wielu ludzi pracuje w rybowstwie. Jeli chodzi o kajakarstwo morskie, powiem tak: na poudniu jest wiele agencji turystycznych, ktre organizuj pywanie kajakami morskimi. To s wycieczki dla turystw, jedno-, dwu-, czy trzygodzinne. Czasem caodniowe czy dwudniowe. Takie wycieczki cz pywanie z interpretacj przyrody. Oglda si zwierzta ? ptaki czy wieloryby. Przewodnik opowiada te o historii regionu czy te o jego geologii. Jest kilka agencji, ktre oferuj kilkudniowe wyprawy, ale turyci chyba wol jednak takie krtkie wypady na morze. A na pnoc Kanady zapuszczaj si nieliczni i tam prawie w ogle nie ma agencji turystycznych. Jest te troch kajakarzy, ktrzy pywaj na wasn rk, ale zwykle to te dotyczy krtkich wycieczek. Wyprawy organizowane przez nich trwaj zwykle nie duej ni tydzie.

Czy mona kupi w ksigarniach przewodniki dla kajakarzy po wybrzeu?
Tak. S przewodniki. Jest na przykad duy przewodnik po caej Nowej Szkocji. S przewodniki po Nowej Funlandii, po Labradorze i oczywicie po Zatoce w. Wawrzyca. Ludzie czsto wypywaj na zatoki, popywaj w jednym miejscu i wracaj na kemping. W sumie wiele zaley od wybrzea ? gdzie jest duo wysp, gbokie zatoki, raczej wewntrzne wody a nie otwarty ocean. Po drugie takie miejsce musi by dostpne samochodem, bo te kajaki jako trzeba dowie. W takich rejonach pywa troch osb. Tam czuj si bardziej bezpiecznie. Na pnocne wybrzee Quebecu czy na Labrador podr jest duga, jest te mniej miejscowoci. Na takie co decyduj si raczej kajakarze bardziej dowiadczeni.

Mona mwi, e to masowy sport?
Kajakarstwo morskie w Kanadzie jest popularne od jakich 10-15 lat. Ale czy jest to masowe? W Kanadzie bardzo popularne jest rwnie kajakarstwo na rzekach, a  take spywy rzekami w canoe. Oglnie jednak kajakarstwo morskie na pewno nie jest tak popularne jak narciarstwo zjazdowe czy biegowe.

rafal chmielewski


Ty jednak zajmujesz si szkoleniem przewodnikw w kajakarstwie morskim. Musi by zapotrzebowanie na takich ludzi.

Tak, na co dzie pracuj jako instruktor w szkole turystyki przygodowej, w miejscowoci Gaspe, w prowincji Quebec. To specjalna szkoa, ktra przygotowuje przewodnikw w teren. Studenci, ktrzy pniej bd wanie albo przewodnikami kajakowymi dla turystw, albo zim bd pracowa z psimi zaprzgami, albo prowadzi trekkingi w gry. Nauka trwa trzy lata i koczy si uzyskaniem dyplomu pastwowego. To jest licencjat. Taka osoba uzyskuje tytu technika turystyki przygodowej. Ma uprawnienia na prowadzenie grup turystycznych. Kadego roku przyjmujemy okoo 60 studentw, a wypuszczamy mniej wicej 30-40. I tak naprawd przewodnikami, ludmi, ktrzy bd y z przewodnictwa bdzie moe 20 osb. Z tego moe tylko 5 osb zostanie w tej brany na lata. Czasami szkoa spenia bardziej funkcj edukacji przygodowej i przez natur. Umiejtnoci ?leadership? podczas wypraw przydaj si pniej we wszystkich aspektach ycia.

Czyli jednak nie jest atwo znale prac w tym zawodzie?
W Kanadzie turystyka w duej mierze opiera si na agencjach. Na przykad te w kajakarstwie morskim potrzebuj przewodnikw tylko na lato, na dwa, trzy miesice. Potem jest martwy sezon. Przychodzi zima i moesz pojecha gdzie w inne miejsce i sprbowa si zatrudni w agencji oferujcej na przykad przejadki psimi zaprzgami. Co par miesicy musisz szuka pracy. Jest dua rotacja przewodnikw w agencjach i zwykle bycie takim przewodnikiem za dugo nie trwa. 2-3 lata i ludzie maj po prostu do, szukaj czego staego. Ja te ukoczyem t szko. Przepracowaem rok jako przewodnik i dostaem propozycj bycia instruktorem i zarzdzaniem wyj w teren w ramach szkoy.

Opowiedz jak w ogle trafie do Kanady i skd to zainteresowanie kajakiem?
Ukoczyem AWF w Warszawie, wydzia rehabilitacji. Pracowaem w zawodzie par lat w Polsce, a potem we Francji. Zawsze mnie cigno do wszelkich aktywnoci w terenie. Wspinanie, narty, biegi grskie i triathlon. Trudno byo to wszystko pogodzi, jak si mieszkao w wielkich miastach. I cigle byo mi mao. Do Kanady wyjechaem troch dla przygody bez jakich wielkich celw. Tam odkryem szko turystyki przygodowej. Kajakarstwo bardzo mi si spodobao i zaczo wypenia wikszo czasu w lecie. Znalazem par elementw podobnych do wspinania, ktre wczeniej uprawiaem.

Kajakarstwo i wspinanie maj co wsplnego?
Przestrze. Stan ducha i emocje. Sposb postrzegania natury. Mona si zamkn w swojej buli i odizolowa od problemw codziennego ycia.

W jaki sposb zostae instruktorem w szkole?
Szkoa szukaa kogo do organizacji magazynu i wyj w teren. Chciaa te instruktora z uprawnieniami na kajak i na narty. Ja miaem ju pierwszy stopie instruktora kajakowego na lato. Na zim miaem uprawnienia instruktora narciarstwa i ukoczone szkolenia z bezpieczestwa lawinowego. Poza tym byem swj, bo ukoczyem t sam szko ? to te pomogo.

Musisz spdza duo czasu na morzu.
Jeli prowadz zajcia z kajakarstwa, to mamy przez par tygodni intensywne wyjcia w morze. Na pocztku musz nauczy studentw podstaw pywania na kajaku. Mamy wic wyjcia w morze na p dnia, na jeden dzie. Bardziej jestem nastawiony na aspekt techniczny pywania na kajaku. Potem wypywamy na trzy dni. A na koniec nauki jest sprawdzian, czyli jedziemy na piciodniow wypraw do Nowej Szkocji. Bardziej wtedy pracuj ze studentami nad organizacj wypraw i zarzdzaniem grup kajakarzy.
Jeli chodzi o moje prywatne pywanie, to w sezonie od kwietnia do padziernika udaje mi si popywa 2-3 razy w tygodniu. Zdarza si te, e rano przed prac czy po pracy, wyskakuj na krtkie pywanie, bo na przykad jest fala, wic mona posurfowa. Latem staram si te zawsze popyn na dusz wypraw. W zimie na upartego te mona pywa na kajaku, chocia nasza zatoka jest zamrznita i skuta lodem. Zim te ogarnia mnie biae szalestwo i bardziej interesuj si nartami ni kajakiem.

rafal chmielewski


Skoro jeste instruktorem, musz by jakie sformalizowane poziomy wtajemniczenia?

Mamy organizacj Paddling Canada, ktra obejmuje kajakarstwo rzeczne, morskie i canoe. I na przykad w kajakarstwie morskim s stopnie zaawansowania kajakarza. S kursy i egzaminy na kady poziom wtajemniczenia. Pierwszy stopie, to inicjacja, podstawy na spokojnych i zamknitych wodach. Nawet bez eskimoski. Przy drugim stopniu pywa si ju na otwartym morzu. Z takim stopniem studenci kocz nasz szko. Potem s jeszcze dwa stopnie. I zaczynaj si schody. Na trzecim poziomie ju trzeba wypyn daleko w morze, umie nawigowa, prowadzi grup, wchodz zaawansowane techniki pywania, takie jak ?rock hoping? i surfing. No a czwarty poziom jest najwyszy. Musisz umie sobie radzi w kadych warunkach na morzu i we wszystkich sytuacjach.

A ty ktry stopie posiadasz?
Ja posiadam trzeci stopie w kajakarstwie morskim. Zosta mi jeszcze jeden. Ale pozostawiam sobie zrobienie go na pniej i mi si nie spieszy. ebym mia haczyk, powd, aby si rozwija. Chc te przystpi do tego stopnia z przekonaniem, e mi si naley. Mamy jeszcze stopnie instruktorskie. Te cztery. I to funkcjonuje w ten sposb, e jeli masz drugi stopie kajakarstwa morskiego moesz robi pierwszy stopie instruktora. Jak wspomniaem, mam trzeci stopie wtajemniczenia i miesic temu uzyskaem drugi stopie instruktora. A ludzi, ktrzy maj czwarty stopie instruktorski to jest moe piciu w caej Kanadzie.

To pewnie s jacy guru?
S. Waciwie kada prowincja ma swojego guru. Moim guru jest Christopher Lockier, ktry jest z Nowej Szkocji. Zdaj u niego moje stopnie. To facet, ktry pywa niemal wszdzie, na caym wiecie. Ma niesamowite umiejtnoci techniczne, dowiadczenie w pywaniu w trudnych warunkach. Patrzc na ciebie, na to jak wiosujesz, jak prowadzisz kajak widzi, wszystkie twoje bdy i potrafi to skorygowa. Widzi kajakarza na wylot. Tyle, e on si mniej fascynuje dugimi wyprawami. Interesuje go bardziej pywanie techniczne, w trudnych warunkach wanie. Przepyn synn Zatok Fundy w Nowej Szkocji. To zatoka, ktra ma najwiksze pywy na wiecie, 14 metrw, i wymaga bardzo dobrej nawigacji. Za to najbardziej chyba na sposb organizowania, odbywania wypraw i wynajdowania miejsc do pywania wpyn na mnie mj przyjaciel i partner z pierwszej duszej wyprawy ? Simon Cote. To czowiek ?maszyna do wiosowania?. Zreszt fakt, e by w zespole Kanady na Adventure Race National Championship mwi za siebie. Moja pierwsza wyprawa kajakowa bardziej przypominaa wanie ?adventure race?. Wstawalimy o godzinie 4 rano i wiosowalimy po 10-12 godzin. Nawet jeli wiao w twarz i ledwo co si przesuwalimy do przodu. Zatrzyma nas tylko sztorm ? na dwa dni. 500 kilometrw zrobilimy w 12 dni. Jedyne co wymusiem na moim partnerze, to 30-minutowa przerwa w cigu dnia.

Czy w Kanadzie jest rodowisko ludzi, ktrzy pywaj na dusze wyprawy?
Wiem, e kajakarze czasem si organizuj w dwie, trzy osoby i robi jakie dalsze wycieczki, ale zwykle odwiedzaj bardziej turystyczne regiony. Miejsca bliskie cywilizacji, gdzie atwo dojecha samochodem. Oczywicie mam kilku znajomych, ktrym mgbym zaproponowa tak dalsz wypraw, ale to jest kwestia czasu, wyrwania si z domu, z pracy. Nie ma zbyt wielu chtnych, eby spdzi dwa czy trzy tygodnie urlopu wycznie na kajaku. Nie wszyscy te marz koniecznie o intensywnym wiosowaniu przez 10 godzin dziennie.


Czyli mona powiedzie, e jeste jednym z nielicznych kajakarzy morskich, ktrzy w Kanadzie wypuszczaj si sami na dalekie wyprawy?

Na pocztku to nie zdawaem sobie z tego sprawy. Teraz jednak, jak patrz na to z perspektywy, to mog stwierdzi, e podczas moich trzech duszych wypraw nigdy nie spotkaem innych kajakarzy. I w sumie fakt, e pywam gwnie sam, jest zwizany z tym, e trudno mi jest znale partnerw na dusze intensywne wypynicie. Zauwayem te, e mam ju etykietk, e wyprawa na kajaku ze mn bdzie bardziej przypominaa wiosowanie na galerze, ni przyjemno (miech).

W ostatnich latach zaliczye kilka powaniejszych wypraw. Opowiedz cho krtko o nich.
Tak. Te wiksze wyprawy byy trzy. Popynem wzdu pnocnego wybrzea Zatoki witego Wawrzyca. Wyprawa z Simonem. Popynlimy statkiem z kajakami daleko na pnoc i spynlimy na poudnie. Opynem te samotnie wysp Cap Breton. Tu zaliczyem 600 kilometrw i to trwao 16 dni. No i w ubiegym roku, te sam, zaliczyem nieco krtsz tras, ale trudn. Pnocno-Wschodnie wybrzee Nowej Funlandii. W tydzie pokonaem niecae 300 kilometrw. Wspaniae skaliste wybrzee. Gry lodowe i wieloryby na wycignicie rki. Mwi to, eby nie byo, e licz tylko kilometry.

Jak wyglda sprawa z prowiantem podczas wypraw?
Wanie. Jeli nie ma po drodze miejscowoci, sklepw, to nie ma si jak zaopatrzy. Zreszt nie wszystko co jest w sklepie, mona zabra. Przykad. Na wyprawie wzdu pnocnego wybrzea Zatoki witego Wawrzyca zrobilimy sobie skad ywnoci. Pync statkiem na pnoc, w poowie drogi, gdy statek zatrzyma si w jakiej miejscowoci, o ktrej wiedzielimy, e bdzie na naszej drodze, zostawilimy jedzenie u kogo w domu. Ta wyprawa bya do daleko na pnoc. Wikszo jedzenia, ktre zabieramy jest suszona na specjalnych suszarkach ? liofilizowana. Kwestia ciaru, konserwacji i objtoci. W kajakach, ktre uywamy, moemy zabra jedzenia na mniej wicej tydzie. Nigdy nie transportuj sakw na kajaku, wszystko musi si zmieci do komr.

Wolisz pywa sam czy z partnerem?
Pywajc samemu podejmujesz decyzje sam i sam jeste za nie odpowiedzialny. Chcesz pyn? Pyniesz. Nie chcesz pyn? Nie pyniesz. Chcesz wsta pniej? Wstajesz pniej. Masz swobod w podejmowaniu decyzji. Do partnera musisz si te dostosowa, uoy z nim plan dnia i tak dalej. Pync samemu w peni choniesz, jak sucha gbka, otoczenie, krajobrazy i atmosfer miejsca. Nie masz adnych filtrw w postaci partnera, ktry co do ciebie mwi, ma jaki inny punkt widzenia.
Jeli decydujesz si pyn z kim, wane, eby pyn z osob, z ktr nadajesz na tych samych falach i z ktr si atwo komunikujesz. Przed dusz ekspedycj dobrze jest sprbowa siebie nawzajem na jakiej krtszej parodniowej wyprawie, eby unikn niespodzianek. Prawdziwa natura czowieka wychodzi w podry. Kto, kogo dobrze znasz, moe si okaza kompletnie kim innym podczas wyprawy.
Zgadzam si, e przyjemnie by z kim, bo mona dzieli wraenia, mie wsplne wspomnienia i przygody. Sprawia mi te duo satysfakcji odkrywanie kajakarstwa dla nowych adeptw tej aktywnoci.

rafal chmielewski


Z drugiej strony z partnerem jest bezpieczniej?

Zgadza si. W grupie jest bezpieczniej. Moe si zdarzy jednak, e mniej dowiadczone osoby mog by rdem twoich problemw. Jest te czynnik zudnego poczucia bezpieczestwa w grupie. Stajemy si mniej wyczuleni na sytuacje potencjalnie grone. Podczas organizowania wypraw, trzeba jasno okreli cele, zna poziom uczestnikw. Dopasowa tak wypraw do poziomu grupy. Zbyt trudne warunki mog sfrustrowa uczestnikw. Brak wyzwa i przygody zreszt te. Rol lidera czy przewodnika jest znalezienie tej rwnowagi.

Ile lat trzeba trenowa, eby si samemu wypuci na takie eskapady?
Do szybko mona osign odpowiedni poziom techniki. Im wicej si pywa, im wicej wykonuje manewrw tym czowiek szybciej to opanuje. Problem ley nie w technice, ale w dowiadczeniu. eby swobodnie porusza si po morzu, przy rnych jego stanach. Na pocztku wielkie fale, amice si, wprost przeraaj. Dlatego trzeba wanie wiczy w coraz trudniejszych warunkach. Zacz od spokojnego morza i stopniowo pywa na coraz bardziej wzburzonej wodzie z falami i przy wietrze. Kolejny etap to pokonywanie ska, tzw. rock hoping. To taka umiejtno, dziki ktrej, niesiony przez odpowiedni, wyczekan fal, przepywasz ponad skaami. Ale dowiadczenie to nie tylko kwestia pywania. To rwnie umiejtno czytania morza, pogody, przewidywania, umiejtnoci zachowania si w trudnych warunkach, choby podczas burzy na morzu.

Trenujesz specjalnie w trudnych warunkach?
Tak, eby by przygotowanym na niespodziank na morzu. Podczas wzburzonego morza po sztormie, czasami podczas, wynajduj miejsca do surfowania i zbliam si do ska, eby si znale w ?pralce?.
Podczas wypraw zwykle jestem w stanie przewidzie, jaka bdzie pogoda za godzin. Nabierasz z czasem te dowiadczenia, czy nawet masz ze sob radio i moesz wysucha prognozy pogody dla marynarzy.
Ja osobicie decyzj o tym czy pyn, czy zostaj na brzegu uzaleniam od strefy mojego komfortu. Jeli na morzu czuj si pewnie to pyn. Jeli czuj si niepewnie i zaczynam za bardzo przekracza moje granice poczucia bezpieczestwa odpuszczam i przeczekuj. Podczas samotnych wypraw nie rzucam si specjalnie na rozszalae morze, eby sprbowa si. Z czasem twoja technika i dowiadczenie ronie, ale te razem z tym obawy, bo jeste mniejszym ignorantem.

Masz w gowie jak wypraw-marzenie?
Moim marzeniem jest Labrador i Grenlandia. Uwielbiam lodowce, gry lodowe, wieloryby i chciabym tam popyn wzdu wybrzea. Szukam na moje wyprawy terenw odlegych i niedostpnych. Powoli takie miejsca staj sie towarem luksusowym. Moim marzeniem jest popyn te na podobne wyprawy z kajakarzami z Polski.

rozmawia: Jakub Karp

 

Drukuj PDF

Ksiki sportowe i wojskowe