poniedziałek, 21 sierpnia 2017

BANER JAKUCJA 980X200

Błąd
  • XML Parsing Error at 1:73. Error 9: Invalid character

Byka za rogi i przez ocean

romuald koperski

Znany podrnik Romuald Koperski zamierza w czerwcu 2013 roku rozpocz prb samotnego przepynicia odzi wiosow Oceanu Spokojnego. Start w miejscowoci Choshi w Japoni. Koniec rejsu ? u brzegw Ameryki Pnocnej. Ponad 10 000 kilometrw.
Dotychczas prbowao tej sztuki kilkunastu samotnych wiolarzy, ale dokonao jej zaledwie dwch ludzi. W 1991 roku Francuz Gerard d?Aboville wiosowa przez 134 dni. Kolejnemu miakowi udao si dopiero  14 lat pniej ? i znw by to Francuz, Emmanuel Coindre. Tym razem jednak wyprawa trwaa krcej ? 130 dni (dokadnie 130 dni i ptorej godziny).
Romuald Koperski ma ju skonstruowan d. Obecnie jest w fazie przygotowa i treningw. Poniej wywiad ? o wyprawie, potrzebnym dowiadczeniu i yciowym credo podrnika.

 

romuald koperski portret

Romuald Koperski urodzi si w 1955 roku w Sopocie. Czowiek wielu profesji. Pilot samolotowy I klasy, zawodowy pianista, dziennikarz, ale przede wszystkim podrnik. Gwnym celem jego wypraw bya i jest Syberia. Przemierzy j wzdu i wszerz podczas kilkudziesiciu wypraw. Wrd nich kilka przeszo do historii polskiej eksploracji.
W 1994 przejecha samochodem z Zurychu przez Syberi do Nowego Jorku. W 1998 samotnie spyn pontonem rzek Len ? 4500 kilometrw. Za t podr otrzyma Kolosa oraz tytu ?Podrnika Roku 1999?. W 2008 roku z dwjk przyjaci po raz pierwszy w historii motoryzacji poczy podczas przejazdu pojedynczym samochodem dwa najodleglejsze punkty Eurazji: najdalej na zachd wysunity przyldek w Portugalii z najdalej na wschd wysunitym przyldkiem Azji ? Czukotk. I to podczas zimy, w temperaturach dochodzcych do minus 50 st. C. Trasa, liczcej 18000 kilometrw wyprawy, wioda przez bezdroa Syberii. Specjalnie przystosowany do niskich temperatur samochd pokonywa zamarznite rzeki i jeziora, a take wspina si na grskie przecze, na ktre nie prowadzi adna droga.
W styczniu 2010 roku Romuald Koperski wykona najduszy koncert fortepianowy na wiecie, za co trafi do Ksigi Rekordw Guinnessa. Gra na fortepianie bez przerwy 103 godziny i 8 sekund.
O swoich dokonaniach Romuald Koperski pisze w ksikach: ?Pojedynek z Syberi?, ?Przez Syberi na gap?, ?1001 Obrazw Syberii?, ?Syberia Zimowa Odyseja?.

 

Concept C2. Na pewno zna Pan to urzdzenie i pewnie ju je Pan znienawidzi?
Concept C2... (miech). Znam to urzdzenie. Jestem dopiero na samym pocztku treningw, ale ta nienawi jest ju blisko, bo zaczynam wiczy systematycznie. Ale te bez przesady, nie chc by moja wyprawa bya mordercza. Nie chc, eby to bya wyprawa, ktra zapadnie mi w pamici jako co strasznego. Bdzie ona oczywicie poczona z dotarciem do celu. Ale t si niekoniecznie minie maj mi zapewni. Liczy si psychika, eby na drug stron, przez t wielk wod dotrze.

Ale pozostamy przy miniach. Concept 2 to najpopularniejszy w polskich siowniach ergometr wiolarski. Jak Pan trenuje?

A ile Pan spdza czasu przy wiosach?
Aktualnie dwa razy w tygodniu, ale bd stara si czciej.

Godzinka czy duej?
Pocztkowo po godzinie.

A jaki inny trening, nie na ergometrze?
Nie, nie.

Zamierza Pan przewiosowa z Japonii do Stanw Zjednoczonych. Ile to kilometrw?
Okoo 6 000 mil morskich.

Prawie 11 000 kilometrw?
Tak. Ale to liczymy po ortodromie, czyli najkrtsz moliw drog po uku Ziemi. A takich cudw nie ma, bo nawet statkiem z silnikiem tej drogi w ten sposb pokona nie mona. Warunki atmosferyczne wprowadzaj odchylenia od tej najkrtszej drogi. Wyjdzie tego wicej, a ile, to trudno powiedzie. Zaley co mnie spotka.

Jakie s przewaajce wiatry na tej trasie?
To jest 35. rwnolenik, czyli w zasigu huraganw, ktre si tworz w okolicach rwnika. W zalenoci od dugoci geograficznej te wiatry si rnie nazywaj. Tam cyklony, tu huragany. Ich wspln cech jest to, e s bardzo silne. Z symulacji, ktre wynajduj za porednictwem rnych meteorologicznych sub, widz, e one si rnie ukadaj. Musiabym mie wyjtkowe szczcie, eby na nie nie trafi, ale w przypadku tego rejsu nie sdz, aby mona byo ?nie trafi?.

Czyli huragan na pewno si zdarzy?
Oby jeden.

Romuald Koperski na swojej odzi
Romuald Koperski na swojej odzi

A prdy morskie?
Jest i prd morski. Musz si jednak zdecydowa ? czy bd si trzyma prdu morskiego, nado drogi i wyjdzie 7000 mil, czy bd stara si pyn po uku ortodromy i z kadej pozycji stara si obliczy now ortodrom. I tak wszystko zaley od tego, gdzie mnie wiatry wynios? Bo co tu duo mwi: wiolarz oceaniczny nie ma szans z wiatrem ani z prdem. T tras wybraem dlatego, e w okresie, w ktrym pyn, sprzyjaj wiatry. Generalnie jest to strefa wiatrw zachodnich oraz poudniowo-zachodnich.

Czyli wystartuje Pan z Japonii, a wylduje na pnocny-wschd od tego punktu i nie wiadomo gdzie?
Nie wiadomo gdzie. Zakadam jako cel miasto San Francisco. Natomiast jeszcze 200 mil przed San Francisco prdy i wiatry si rozdzielaj. Bd stara si wpyn w te prdy, ktre prowadz na pnoc, czyli... myl, e wylduj na pnocy nie dalej jak w Oregonie.

Ile dni na morzu Pan przewiduje?
Oczywicie kady zakada pokonanie trasy w jak najszybszym czasie, lepszym od poprzednikw. Gdyby udao mi si pokona Ocean Spokojny w 130 dni, to byoby super. A jeliby udaoby si dodatkowo dokona tego bez wsparcia, to ju idealnie. T tras przepyno dotychczas dwch ludzi, na kilkanacie prb. I nikt jeszcze nie dokona tego bez wsparcia.

Czyli dostawali ze statkw lub z samolotw jakie zapasy?
Tak, rnie bywao. Czasem samoloty ldoway przy dkach, czasem dostawali ywno ze statkw. Wic mam tutaj dwie rzeczy do wygrania. Jeli bd mia wielkie szczcie, to mam szanse przepyn poniej 130 dni, 1 godziny i 30 minut ? tyle wynosi rekord i naley do Francuza. Rekord ten zosta ustanowiony w 2005 roku. Natomiast jeeli ju bd widzia, e cudw nie ma, e nie pokonam oceanu w takim czasie, to bd stara si dokona tego bez wsparcia. I wtedy spyn na mnie laury dla pierwszego, ktry przepyn Ocean Spokojny na wiosach t tras bez wsparcia z zewntrz? Take gra jest warta wieczki.

Ile jedzenia Pan ze sob zabiera?
Podstawowe racje ywnociowe. Trzy racje ywnoci liofilizowanej to jest podstawa. atwo to obliczy, tak z grk to bd potrzebowa 600 paczek. Jedna paczka way 150 gram, czyli jest to pewne obcienie. Miejsce jest na dce, nawet do duo jak na jedn osob. Ale s te inne rzeczy, trudno si tym ywi przez cay ten czas. Bd te owi ryby. Liofilizaty nie s szczeglnie smacznie, ani nawet a tak kaloryczne. Myl, e wod bd gotowa raz dziennie i to wszystko.

Ma Pan podzielony dzie na kawaki? Na przykad pobudka o szstej, pniej trzy godziny wiosowania?
Nie, w podry nie mona tego robi, a przynajmniej w takiej podry. Zapewne bd dni, kiedy po kilku dobach sztormowania czowiek bdzie chcia nadrobi czas i po prostu bdzie pyn 18 godzin.

To wrmy do pocztku! Skd si wzi pomys?

Dlaczego akurat Ocean Spokojny, a nie Atlantycki?
Od razu na gbok wod. Czegokolwiek w yciu nie robiem, to staraem si od razu na gbok wod. Kiedy byem muzykiem, to staraem si gra z lepszymi muzykami od siebie, nawet jeli byem przedmiotem jakich drwin z ich strony. Dziaaem wedug zasady: ?Kopiuj mistrzw, a sam nim zostaniesz?. Gdy zabawiaem si w lotnictwo, to staraem si lata samolotem w trudnych warunkach, robi co si da, najrniejsze kursy doszkalajce? I w podrach te. Podre nie czyimi ladami, ale eby by pierwszym, eby mie to poczucie zdobywcy.

Mona powiedzie, e Pan si lubi pakowa w kopoty.
Ja wiem? 50 lat mi zeszo na tych kopotach i jako czuj si dobrze.

Pierwotnie to miaa by trasa z Wadywostoku do San Francisco?
Na pocztku chciaem wystartowa z Wadywostoku. Ale byo kilka prb z Wadywostoku i adna nie bya udana. Na dodatek nie zaapabym si na rywalizacj, a daje to start z Japonii. Istnieje stowarzyszenie wiolarzy oceanicznych. Oni ustalaj trasy, na ktrych si rywalizuje na pnocnym i poudniowym Pacyfiku, na Atlantyku pnocnym. Atlantyk ju pokonao kilkaset osb. Na mojej trasie byy tylko te dwie udane prby.

A Pan chcia rywalizacji?

Przeszkadzaj?
To co za wygodne, nie daje takiej radoci. O wiele przyjemniej jest sobie ugotowa zup nad ogniskiem, inny smak, inne przeycia. A nie podej do maszynki, wyj produkt, a nie daj Boe podgrza gotow zup. Ale to siedzi w kadym czowieku.

Sdz, e wikszo ludzi woli ugotowa zupk z proszku, bo jest szybko i wygodnie, ni rozpala ognisko w lesie i gotowa w kocioku.
Moe tak, ale we wszystkich siedz takie? nie przyznaj si do tego?, ale w kadym siedzi jaka taka przygoda i jaka wdrwka. Dlatego ksiki podrnicze i ksiki kucharskie s najlepiej sprzedajcymi si ksikami. Dalej s dopiero romanse.. co w tym jest.

Pan ma styczno z wieloma ludmi. Cignie ich do takich wyczynw?
No, nie wszyscy s jednakowi. Rni si midzy sob nie tylko upodobaniami, ale rwnie budow, fizjonomi, jedni co maj, drudzy nie? Indianie czy ludy Syberii nie maj jakiego enzymu odpowiedzialnego za trawienie alkoholu i std popadaj w alkoholizm? potrafi wypi 100 gram wdki i ju pijani chodz. I tak samo tutaj ludzie si rni. Jedni zapatruj si w jakie bogactwo, staj si wacicielami. Bo to nie jest tak, e kto co posiada ? to co posiada jego. To jest taka moja filozofia.

Co posiada czowieka?
Jeeli Pan bdzie mia pikny dom, stadnin koni, olbrzymi posiado, ile tam tysicy metrw kwadratowych, sub, to to jest Pana zudzenie, e to jest paskie. To wcale nie jest Pana. Pan wszystko odda, aby to utrzyma. To ?co? ma Pana, a nie Pan ?to?. Z kad wasnoci tak jest.

By moe, tak jak dla Pana jest wyzwaniem dokonywanie rzeczy niemoliwych, dla kogo moe by wyzwaniem utrzymywanie 100 rasowych koni czy te zgromadzenie kolekcji unikatowych samochodw?
Tylko, e ja dla podry wszystkiego nie zrobi, a ten czowiek dla tych koni zrobi wszystko.

Nie zrobi Pan dla podry wszystkiego? Naraa Pan ycie?
O, to wszyscy od dnia narodzin cigamy si z tym yciem. Jedni przegrywaj szybko, inni doywaj sdziwego wieku. Jest mnstwo pilotw akrobacyjnych, ktrzy umieraj ze staroci. Znam ludzi, ktrzy s ostroni na kadym kroku, a potem ich choroba apie albo gin na przejciu dla pieszych.

Jaka jest paska recepta na dobre ycie?

Pan jest chyba specjalist od speniania swoich marze. Co roku trzy wyprawy na Syberi na przestrzeni ostatnich kilku lat.
Te wyprawy akurat nie s moim marzeniem? moim marzeniem jest wiele rzeczy, cz speniem bez jakich specjalnych trudnoci, bez wyrzecze. Chciaem gra na instrumentach ? jestem zawodowym pianist i uwaam, e dobrze gram, inni te tak uwaaj? Jestem pilotem samolotowym, pisz ksiki, fotografuj? Najrniejsze rzeczy robi i jako? po prostu chciaem i mam.

Czyli to nie s marzenia, tylko bardziej cele do zrealizowania?
Nieee? marzenia! To nie jest tak, e wyznaczam sobie cele i po trupach id. Cel to jest po trupach. Mam marzenia, ktre wychodz. Wszystkie marzenia si speniaj. A jeli si nie speniaj, to tylko z jednego powodu ? e nie bardzo si chciao. Powd jest tylko ten jeden. Jakie ograniczenia typu praca ? co to za ograniczenie jest? adne ograniczenie.

To wrmy do tej wyprawy najbliszej. Co trzeba speni, eby si dosta do wycigu?
Jest przepis, ktry wymaga, eby d bya wyposaona tak, a nie inaczej. Gwnie tutaj chodzi o wykonanie tej odzi, musi spenia warunki odzi wiosowej. Bicie rekordu musi si odby za pomoc mini, prdw morskich i wiatru. aden inny napd nie jest dopuszczalny. Kada d musi by wyposaona w system do odsalania wody, musi by system ostrzegania przed innymi statkami, musi posiada radar, musi posiada radio. To wszystko musi by zarejestrowane i zakwalifikowane. To nie jest tak, e w garau wybuduj sobie dk i wystartuj. Musz to wszystko zgosi, mie urzdzenia, ktre bd ledziy moj drog i pokazyway ogowi ludzi. Kady bdzie mg rano otworzy laptopa, wej na moj stron i zobaczy jakim kursem pyn, jak mam prdko, ile przepynem w cigu ostatnich 24 godzin.

Byy tylko dwie udane prby pokonania tej trasy i a 13 nieudanych. Analizowa Pan te prby, eby unikn podobnych bdw?

Tym dwm wiolarzom udao si dlatego, e nie mieli tych huraganw czy?
Mieli, mieli, ale widocznie byy sabsze. Ale myl, e tu gwn rol gra odporno psychiczna. Jak si oglda akcje ratownicze przeprowadzane na tych wiolarzach, to odzie s cae, za to wida na ich twarzach przeraenie. Odkryem jedn regu: na dugich dystansach dopywaj ludzie po czterdziestce.

Z pewnym bagaem?
Z psychik.

A jaka ta psychika musi by?
To musi by psychika ju taka ustawiona, dojrzaa. Psychika 20-letniego czowieka nie jest psychik dojrza, rozwinit. Dowiadczenie?

Jakie trzeba mie?
yciowe. e po zym jest dobre. e nic wiecznie nie trwa. e nigdy nie jest tak le, by nie mogo by gorzej? A jeli ju tak le jest, to znaczy, e musi by lepiej i nie ma innej reguy.

Pan takie dowiadczenia ma ze swoich poprzednich wypraw?
Oczywicie, 20 lat si wcz po wiecie, ktry nie jest uznawany za przyjazny turystom. Wiadome jest, e jeli co na wyprawie mi si stanie, to ja nie mog przez telefon wezwa karetki pogotowia. Wic daje mi to te jak odporno. Spotkania ze zwierztami, z ludmi, z zimnem, z godem? Z ca pewnoci jest to taka sama zaprawa, jak zaprawa mini. A do tego s potrzebne lata. Nie mona przeczyta ksiki i nauczy si swojej psychiki, to nic nie da.

Trzeba si par razy wpakowa w kopoty?
Taaaak! I wiedzie, e byli tacy, co mieli gorsze kopoty.

A by Pan kiedy w takiej sytuacji, e gorzej ju by nie mogo, ale lepiej te nie?
Oczywicie, zdarzaj si zwtpienia. Na przykad, gdy daleko od cywilizacji psuje si samochd. Zdaj sobie spraw, e nie ma warsztatu, nie ma pomocy i nie jestem w stanie nic z tym zrobi. Ale to s tylko te pierwsze chwile. Potem dziej si cuda. Kto jedzie, kto by, kto wie, gdzie, co?

Ta sytuacja na Syberii. Pod samochodem zapad si ld na rzece. Przez par dni Pan z koleg musielicie si przedziera w nieycy, przy minus 40 st.C. przez gry?
Taaak? Dopiero dzisiaj, z perspektywy czasu to si wydaje niebezpieczne. Na miejscu czowiek nie myli w tych kategoriach. Jest zimno, no ale mamy piwory porzdne, mamy skry z renifera, zapaki, namiot! Jak wiatr zasuwa przez namiot, to murek robilimy ze niegu i ju byo cieplej.

Zimowa wyprawa przez Syberi w 2008 roku
Romuald koperski zimowa wyprawa przez syberi 2008

Czyli wyjciem w takiej sytuacji jest wanie skupienie si na prostych krokach, ktre trzeba wykona?
I mylenie pozytywne. Mymy kadego dnia myleli, e to kwestia 30 minut jak zaraz bdzie miejscowo albo kto si pojawi. Przecigno si na par dni, ale generalnie byo tak, jak emy chcieli.

Nie zdarzyo si kiedy tak, e Pana cakiem zamao i przesta Pan myle pozytywnie?
Nie. Gdyby tak byo, to bym dzisiaj nie prbowa budowa odzi i pywa przez ocean, i to jeszcze najtrudniejsz tras.

Mwi Pan, e Ci wiolarze, co nie dopynli, mieli na twarzach wymalowane zamanie, a odzie byy cae. Nigdy d nie zawioda, zawsze czowiek?
Nie byo wypadku, eby znaleziono wiolarza, a nie znaleziono jego odzi. Bywao, e nie znaleziono wiolarza, ale dk znajdowano, a na tej dce by porzdek.

Zabrao go morze.
Albo pomyla sobie, e jest w porcie i poszed do tawerny.

Na tej trasie byy takie przypadki?
Nie, akurat nie na tej. Taki wypadek by na trasie z Wadywostoku do San Francisco. Peter Bird, czowiek, ktry zaoy to stowarzyszenie wiolarzy oceanicznych,  od lat 80. pywa po morzach i oceanach?

I jego dk znaleziono?
Ca. To byo w 2003 roku chyba.

A jego nie byo? I co si z nim stao?
Nie wiadomo.

Czyli odzie raczej nie zawodz. A skd Pan wzi plany na swoj?
To nie jest dka, ktr wymyliem i z koleg w garau bd skada. To jest na podstawie projektu, to jest produkcja stoczniowa.

Ale konsultowalicie si z kim, kto pywa po oceanie odzi wiosow?
Konstruktor wzi pod uwag moj wydolno fizyczn, moj wag i powiedzia, ebym si nastawi albo na wyporno, albo na prdko. Ja sobie zayczyem prdko. Ta konstrukcja nie przeszaby testw na wywrotno. Nie jest to dka odporna na przechyy, ale za to szybka. Przy sprzyjajcym wietrze i pracy wiosami mona popyn  3-4 wzy.

Co znaczy, e nie przeszaby testw na wywrotno?
Tutaj nie chodzi o wywrotno, tu chodzi o stabilno. Polega to na tym, e staje si na burcie tej odzi  i jeeli ona nabiera wod, no to nie jest stabilna.

I ta dka taka jest?
Jest. Ona jest dk, na ktrej bd musia uwaa na rodek cikoci. Gdybymy wzili jaki jacht, to mona stan na krawdzi i on si ledwie przechyli. Moja d momentalnie si przechyla i nabiera wody.

To jednak utrudnienie.
Co za co.

Szybko za bezpieczestwo?
Ale z kolei przechodzi test, e wstaje sama. Jest dzielna na fali. A wemy na przykad odzie wiolarskie ? one te nie s stabilne.

Ale nikt na nich nie pywa przez 130 dni!
Musielimy znale zoty rodek. Konstruktor patrzy po rnych odziach, oglda podstaw, zdjcia ? jak to ma wyglda. Ale generalnie jest to prototyp.

Skoro ilu ludzi prbowao takich rzeczy, to s jakie dowiadczenia w konstruowaniu podobnych dek. Nie warto byo wycign troch wiedzy od konstruktorw z Francji czy Wielkiej Brytanii?
Do tego mamy profesjonalne programy komputerowe do projektowania konstrukcji. W nich mona  przeprowadzi symulacje. I tak postpowalimy.

Pytam raczej o szczegowe rozwizania ? ustawienie siedziska, rozplanowanie pek i rozoenie obcienia?
Nie mamy kontaktu do takich ludzi. Jak bd budowa drug dk, to bd wiedzia wiele rzeczy wicej. Dzisiaj nie wiemy, nie mamy kogo zapyta, widzimy na obrazku. A to co mamy na obrazku to te wcale nie musi by dobre. Kto zobaczy obrazek i powie: ?Zobacz, ci zrobili tak? ? a to wcale nie musi by tak.

Ufa Pan tej dce?
Pywaem, ufam. Nie mam prawa myle inaczej.

Pierwsze testy odzi w Zatoce Gdaskiej

A ona ju bya przebudowywana? Zmienialicie co ze sterem, przebudowywalicie luk wejciowy?
Jestem pewny, e d trzyma si na wodzie i mona ni pyn. A jak si przewrci, to wiem e wstanie. A to ju jest duo.

Moe Pan opowiedzie, jak duo czasu spdzi Pan ju na tej odzi na morzu?
Nieduo. Kilkanacie godzin. Ale to te ma jaki smaczek. Co z tego, e bd pywa tygodniami, a to si nudne stanie. Tak to wypyn, wszystko nowe bdzie? Bd musia si nauczy y na tej dce, nauczy gotowa, zaatwia potrzeby fizjologiczne, gdzie trzeba uwaa eby si w gow nie uderzy? wszystko! Myl, e po miesicu bd ju y jak lis w norze.

Cytat z paskiej ksiki ?Syberia. Zimowa Odyseja?: ?Nie nale do ludzi, ktrzy skrupulatnie, z owkiem w rku, krok po kroku planuj swoj podr. Obieram cel i bior byka za rogi.?
I to si sprawdza.

A jaki jest margines ryzyka, ktre Pan dopuszcza?
Wszdzie jest ryzyko. Trudno to nawet jako obliczy. Jest ryzyko, no pewnie e jest. Gdyby to byo atwe, to by ju kilkanacie tysicy ludzi sobie popyno na drug stron, choby dlatego, eby zaspokoi jakie swoje pragnienia. Jest to na pewno trudne, jest to na swj sposb elitarne. To jest te fajne, e nie jest to maswa, wyjazd na narty. To jest wyjazd w niewiadome.

Odnosz wraenie, e tak jak Pan pisa w ksice, w przypadku take tej wyprawy zakada Pan: ?Jako to bdzie i si uda?.
Tak. Oczywicie, e tak.

Ile jest planowania, a ile improwizacji? P na p?

Ta wyprawa to jednak co innego, ni dotychczas Pan robi. Syberia ? ogromne przestrzenie, to fakt. Ale 100, 200 czy 300 kilometrw dalej jaka osada jest. Zawsze te Pan z kim podrowa. A tu ? zupenie inne rodowisko, samotno?
No i to jest esencja tej wyprawy. Ile mog po tej Syberii jedzi? Pewnie, e jeszcze caej nie widziaem, ale ju mao jest rzeczy, ktre mog mnie tam zaskoczy ? ktre mog odkry i powiedzie, e tego jeszcze nie widziaem lub nie wiedziaem. Duo wiem o Syberii, wiem wicej ni Sybiracy, ktrzy tam mieszkali. Oni znaj t Syberi w promieniu 200 kilometrw wok siebie. Ja j znam o wiele lepiej. I w konsekwencji przyszed czas na co jeszcze weselszego.

Co, co moe bardziej zaskoczy?
Oczywicie, e tak. Co, co mi pozwoli odkry co nowego, nie?

Szuka Pan bardziej tego czego na zewntrz, czy w sobie?
I tu, i tu. Na zewntrz to po prostu bd nowe gatunki ryb, nowe gatunki ptakw? Ale i jaka analiza, jak kada podr. To jest przede wszystkim podr w gb siebie.

Co tam mona znale?
Zobaczymy. Pogadamy na jesieni.

Co Pan ju znalaz?
Planujc to, staem  si o wiele mdrzejszy, wiem wiele rzeczy, o ktrych nie miaem pojcia pi lat temu. Czowiek si ksztaci przy tym. Jest to ksztacenie o wiele lepsze od wszystkich uniwersytetw, od czegokolwiek. Ludzie dzisiaj s niewyksztaceni. Mwi dosownie: 80% Polakw nie jest wyksztaconych. Maj ukoczone uczelnie, ale jako ludzie si nie wyksztacili do koca.

Co to znaczy ?by wyksztaconym czowiekiem??

I lepiej nie mie mieszkania, a podrowa i mie dom pod gwiazdami?
Nie, nie, ja do tego nie zmierzam, tylko mwi o niewyksztaceniu tych ludzi, ktrzy sami nie potrafi o sobie stanowi. Wyksztacony czowiek stanowi sam o sobie. To jest obudne, e on jest kierownikiem jakiego dziau i on co moe. To jest mieszne. Nic nie moe, bo jutro nie bdzie kierownikiem. Czyli to jest wanie gbia tego wszystkiego. Nie kady moe to poj, od razu zrozumie. To jest to dowiadczenie, ktre si zdobywa latami. Jeden je nabdzie, ale wikszo go nie nabywa. Sami widzimy, jakie mamy spoeczestwo. Jestemy przecie ciemnogrodem, nie ma adnej wtpliwoci. Wyszlimy ze wsi, z II RP, ale wie nie wysza z nas. Tak to wyglda.

Dziki podrom mona t gbi w sobie odkry?
Ale oczywicie, widzi si wiat, widzi si wszystko na zasadzie porwnania. adne, brzydkie, wiato, cie? Oczywicie jedno i drugie musi by, nie da si narysowa obrazu bez wiata albo bez cienia. I to jest wane, by by w tym wietle, w tym cieniu? a nie tylko cieniu.

Skd w Panu ta pasja do przechodzenia z ciemnego w jasne, do przekraczania wasnych granic?
Czy ja wiem, czy wasnych granic? Ciekawo. To nie s jakie granice. Nie jest to tak, e bd si powica i na siowni chodzi, nie wiadomo co, eby przekroczy jakie granice. Ciekawo.

Kiedy to si zaczo?
To si ma. Rodzi si z tym.

Spyw Len - 4500 kilometrw. Rok 1998
Romuald Koperski spyw len 1998

Jak Pan wraca z wyprawy, to jest satysfakcja czy niedosyt?
Od razu si myli o nastpnej. Jak si koczy jedna wyprawa, to ju jest druga w planie.

Zanim Pan skoczy t pierwsz?
Tak, tak, zanim skocz. Ostatnio jak emy w zimie wracali to mwiem kolegom, e trzeba dk budowa i przez ocean pyn. Prawdopodobnie bymy we dwjk pynli, ale kolega, ten Marian, z ktrym byem na zimowej wyprawie to? Ja go rozumiem, on ma biznes i moe go nie by 3 miesice raz na 10 lat, ale co roku na 3 miesice to nie moe.

Pan woli podrowa z ludmi?
Chyba samotnie.

A co takiego jest w tym podrowaniu samotnym, e Pana cignie?
Sam czowiek stanowi o sobie.

Wikszo wycieczek to jednak Pan robi z ludmi. No, oprcz tej Leny.
Nie. Wikszo sam. Jakie turystyczne wyprawy, ktre robi, no to wtedy wiadomo, e wrd ludzi. Ale zimowa to bya w trjk. Na zimow i samemu to ju igranie z losem.

A na tej dce to nie bdzie igranie z losem?
Eee, zobaczymy.

?Zobaczymy?!? Nie ma Pan ju do wyzwa? Sporo ju lat na karku, duo tych wypraw byo, w tym sporo takich, ktrych nikt wczeniej nie zrobi?
No tak. Ale tak dugo jak co robi, jak jest ta iskra? No co? Usid przed telewizorem? Na pewno nie.

Te wyprawy nie s coraz atwiejsze. S coraz trudniejsze.
No trudno, ebym teraz zrobi ekspedycj na Wyspy Soowieckie albo gdzie na Kilimandaro? Zawsze musi by jaki stopie trudnoci, ciekawoci. To musi by fajne wyzwanie, nie? Obojtnie jakie, ale eby to co nioso.

Trudnoci rosn, dowiadczenie oczywicie te ronie, ale lata swoje robi. Nie ma Pan 25?
Ale nie byem nigdy chory w swoim yciu. Raz do roku moe jestem troch podzibiony. Nie miaem nigdy adnych operacji, zamania. Trzymam si.

Czy jest co, czego si Pan boi?
Pewnie. Podrujc po Syberii spotyka si rnych ludzi, bandziorw, rekieterw. Bywa si w towarzystwach, gdzie nieporozumienia si zaatwia w najlepszym przypadku na pici. Ale to te wszystko jest szkoa. Czowiek, ktry przestaje si ba, szybko koczy ycie. Natomiast nie jest to boja, ktra moe ogranicza.

Jak Pan sobie radzi z tym strachem?
Staram si omija. To nie jest tak, e wchodz gdzie, staj na krawdzi krateru i mwi: ?No to zajrz co jest w rodku?. Nie. Instynkt samozachowawczy jeszcze mam.

A tak yciowo boi si Pan czego? eby si nie zasiedzie przed telewizorem w kapciach?

A na tej najbliszej wyprawie czego si Pan boi?
No tych huraganw cholernych! Tych fal, ktre bd przewracay, wywracay i wszystko rozbijay. Byle dka wytrzymaa.

A najniebezpieczniejsza sytuacja jak Pan sobie wyobraa?
Uszkodzenie odzi, steru? Przez wieloryby, przez co? Peno tego bdzie i to wszystko w mojej odzi si bdzie dziao. Delfin, orka moe przepyn, steru nie zauway, wygnie ster i bd si w koo obraca. Nie jestem w stanie przewidzie, co bdzie.

 

 

Drukuj PDF

Ksiki sportowe i wojskowe